نوشیدن آب در دوران بارداری
فهرست مطالب
- نوشیدن آب در دوران بارداری: راهنمای کامل برای هیدراته ماندن
- چرا نوشیدن آب مهم است؟
- چرا نوشیدن آب در دوران بارداری بسیار مهم است؟
- چرا هیدراته شدن در دوران بارداری بسیار مهم است؟
- در هر روز بارداری چه میزان آب باید بنوشید؟
- در هر سهماهه بارداری چه میزان آب نیاز است؟
- مزایای هیدراته ماندن در دوران بارداری چیست؟
- علائم کم آبی در دوران بارداری چیست؟
- چه نوع آبی در دوران بارداری ایمن است؟
- آیا راهکارهایی برای مصرف آب در دوران بارداری وجود دارد؟
- پرسشهای متداول
- معرفی نوشیدنیهای ایمن برای مادران باردار
- علائم کمآبی در دوران بارداری چیست؟
- 📚 منابع علمی و راهنماییهای رسمی
- نتیجهگیری
- مرکز مشاوره مامایی دوجان – جایی که قلبت برای دو جان میتپد
نوشیدن آب در دوران بارداری: راهنمای کامل برای هیدراته ماندن
آب برای انجام عملکردهای فیزیولوژیک مختلف در بدن ضروری است و نیاز بدن به آن در دوران بارداری به شکل قابل توجهی افزایش مییابد. پس یک خانم باردار چه میزان آب باید بنوشد؟ دانستن این موضوع میتواند به شما کمک کند تا به طور کافی هیدراته شوید و خطر شکایتهای رایج در بارداری مانند یبوست، تورم و عفونت مجاری ادراری را کاهش دهید.
بدن آب مورد نیاز خود را از مایعات و غذاهایی که مصرف میکنید تأمین میکند و نیاز روزانه آن به عواملی مانند سطح فعالیت فیزیکی، اندازه بدن شما و شرایط آب و هوایی بستگی دارد. با خواندن ادامه مطلب، متوجه خواهید شد که چه میزان آب باید در دوران بارداری مصرف کنید.
در این مقاله:
- چرا نوشیدن آب مهم است؟
- چرا هیدراته شدن در دوران بارداری بسیار مهم است؟
- در هر روز بارداری چه میزان آب باید بنوشید؟
- در هر سهماهه بارداری چه میزان آب نیاز است؟
- مزایای هیدراته ماندن در دوران بارداری چیست؟
- علائم کمآبی در دوران بارداری چیست؟
- چه نوع آبی در دوران بارداری ایمن است؟
- آیا راهکارهایی برای مصرف آب در دوران بارداری وجود دارد؟
- پرسشهای متداول
- اینفوگرافیک: معرفی نوشیدنیهای ایمن برای مادران باردار
- منابع
چرا نوشیدن آب مهم است؟
آب یک ماده مغذی ضروری است که ۵۵ تا ۶۰ درصد از وزن بدن ما را تشکیل میدهد و نقش حیاتی در چندین عملکرد بدنی ایفا میکند، از جمله:
- تنظیم دمای داخلی بدن از طریق عرق و تنفس
- حمل مواد غذایی متابولیزه شده و مواد مغذی از طریق خون
- دفع مواد زائد از بدن از طریق ادرار، عرق و مدفوع
- لغزنده کردن مفاصل
- تولید بزاق دهان
- عمل کردن به عنوان یک ضربهگیر برای مغز، نخاع و جنین
آب آشامیدنی یک راه عالی برای تأمین نیاز بدن به مایعات است، زیرا هیچ کالریای ندارد. به طور کلی، یک بزرگسال حدود ۲.۲ تا ۳ لیتر مایعات در روز نیاز دارد، اما این نیاز بستگی به سن، جنسیت، محل زندگی، بارداری و شیردهی دارد. افراد میتوانند نیاز روزانه خود به آب (مایعات) را از آب خالص، غذاهای آبدار و نوشیدنیهای دیگر برآورده کنند.
آب نزدیک به دو سوم وزن بدن انسان را تشکیل میدهد و سوخت اصلی انجام واکنش های شیمیایی درون سلولی، انتقال مواد مغذی، دفع مواد زائد و حفظ دمای ثابت بدن است. همهٔ سلولهای ما در محیطی آبی زندگی و فعالیت میکنند و کوچک ترین تغییر در حجم یا ترکیب این مایع حیاتی میتواند عملکرد اندامها را مختل کند.
وقتی بدن با کمبود آب روبهرو شود، اولویت حیاتی ترین اندامها تأمین می شود و در نتیجه بافتهای کم اهمیت تر نظیر پوست، دستگاه گوارش یا عضلات سریع تر دچار اختلال عملکرد می شوند؛ علامتهایی مثل خشکی دهان، سردرد، خستگی زودرس و یبوست نخستین پیام های هشدار هستند. نوشیدن آب کافی نه تنها عملکرد کلیه ها را بهینه می کند و از سنگ کلیه پیشگیری می کند، بلکه به تنظیم فشار خون، روانکاری مفاصل، محافظت از طناب نخاعی و حتی شفافیت ذهن و تمرکز کمک می کند.
اهمیت آب در شرایط فیزیولوژیک ویژه – نظیر رشد، سالمندی، ورزش یا بارداری – دو چندان می شود. در چنین زمان هایی، هم نیاز متابولیک بدن افزایش می یابد و هم حساسیت اندام ها به نوسان مایعات بیشتر است. پژوهش های متعدد نشان دادهاند که حتی کاهش ۱ تا ۲ درصدی وزن بدن به دلیل تعریق یا دفع ادرار، میتواند توان شناختی و جسمی را تا ۱۰ درصد کاهش دهد. از سوی دیگر، آب بهترین نوشیدنی بدون کالری است که می تواند احساس سیری ایجاد کند و به کنترل وزن کمک نماید. در جوامعی که مصرف نوشابه های شیرین و نوشیدنی های قهوه دار بالا است، جایگزینی یک یا دو لیوان از این نوشیدنی ها با آب ساده یا آب طعم دار طبیعی، می تواند تا ۱۵۰ کالری در روز صرفه جویی ایجاد کند.
در نهایت، باید به خاطر سپرد که حس تشنگی همیشه شاخص دقیقی برای نیاز واقعی بدن نیست؛ این احساس در سالمندان یا افراد پرمشغله ممکن است کمرنگ شود. بنابراین داشتن عادت نوشیدن منظم آب در طول روز – پیش از رسیدن به آستانهٔ تشنگی – ساده ترین راه پیشگیری از کم آبی و پیامدهای ناخواستهٔ آن است.
چرا نوشیدن آب در دوران بارداری بسیار مهم است؟
علاوه بر مواردی که در بخش قبلی ذکر شد، مصرف کافی آب میتواند به بهبود سلامت مادر و تنظیم سطح هیدراتاسیون و عملکرد متابولیک کمک کند. نیاز به آب در دوران بارداری برای حفظ هیدراتاسیون مادر و پشتیبانی از رشد جنین افزایش مییابد. تغییرات فیزیولوژیکی که در دوران بارداری نیاز به آب را افزایش میدهند شامل موارد زیر میشوند:
- افزایش تدریجی حجم خون از شش تا هشت هفتگی که در ۳۲ تا ۳۴ هفتگی به حداکثر میرسد.
- تشکیل مایع آمنیوتیک.
- تغییرات در سیستم ادراری، مانند افزایش اندازه کلیه، افزایش جریان پلاسمایی کلیوی و نرخ فیلتراسیون گلومرولی (عمدتاً در شب و هنگام خوابیدن).
- افزایش تنفس که باعث افزایش دفع آب میشود.
- تعریق بیشتر به دلیل افزایش فعالیت غدههای آدرنال و تیروئید، متابولیسم تسریعشده و افزایش خونرسانی به پوست.
چرا هیدراته شدن در دوران بارداری بسیار مهم است؟
دوران بارداری فرایندی پویـا و پرشتاب است که در آن حجم خون مادر بین ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش می یابد، دمای پایهٔ بدن کمی بالاتر می رود و کلیه ها برای دفع مواد زائد جنین مجبورند حدود ۲۵ درصد بیشتر کار کنند. همهٔ این تغییرات به افزایش محسوس نیاز آبی منجر میشوند. آب نه فقط مایع حیات خود مادر، بلکه محیط اصلی رشد و نمو جنین است: مایع آمنیوتیک که جنین را در بر میگیرد، بیش از ۹۸ درصدش را آب تشکیل میدهد. اگر این مایع بهاندازهٔ کافی تولید نشود، خطر فشردگی بند ناف، محدودیت رشد داخل رحمی و زایمان زودرس بالا میرود.
آب همچنین واسطهٔ انتقال اکسیژن و مواد غذایی از خون مادر به جفت است. کمترین افت در جریان خونِ جفت به دلیل غلظت بالای خون یا کاهش حجم پلاسما میتواند به افت وزن تولد و اختلال رشد عصبی بیانجامد. مطالعات جمعیتـی نشان دادهاند زنانی که در سهماههٔ دوم و سوم کمتر از ۷۰ درصد نیاز مایعات را تأمین میکنند، دو برابر بیش از دیگران در معرض پرهاکلامپسی و یبوست مقاوم به درمان قرار می گیرند.
علاوهبراین، بسیاری از ناراحتی های شایع بارداری همچون تهوع، سرگیجه و سردرد با کم آبی تشدید می شوند؛ علت آن تغییر فشار اسمزی خون و آزاد شدن هورمون های استرس است. تأمین آب کافی، حجم خون را ثابت نگه می دارد و به تثبیت فشار خون و دمای بدن کمک می کند؛ بدینترتیب احتمال گرگرفتگی و احساس گرمای ناگهانی کاهش مییابد.
افزون بر تأثیر مستقیم بر جنین، هیدراته بودن برای سلامت سیستم عضلانی و اسکلتی مادر اهمیت دارد. افزایش وزن حاملگی فشار زیادی بر مفاصل وارد میکند و مایع مفصلی غنی از آب میتواند از تخریب غضروف پیشگیری کند. همهٔ این دلایل نشان میدهد که نوشیدن آب در بارداری یک توصیهٔ سادهٔ بهداشتی نیست؛ بلکه شرط لازم حفظ سلامت دو جان – مادر و جنین – به شمار میآید.
در هر روز بارداری چه میزان آب باید بنوشید؟
نیاز روزانه به آب در بارداری به عوامل مختلفی وابسته است: وزن و قد مادر، سطح فعالیت بدنی، دمای محیط، رژیم غذایی (مقدار سدیم و پروتئین مصرفی)، و وجود شرایط پزشکی نظیر دیابت بارداری یا پرهاکلامپسی. با این حال، مرجع مشترک اکثر سازمان های بهداشتی – از جمله آکادمی طب تغذیهٔ آمریکا و کالج مامایی ACOG – توصیه میکنند زنان باردار بهطور میانگین روزانه ۲.۳ تا ۳ لیتر مایعات بنوشند که حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد آن باید آب ساده باشد. این مقدار معادل ۸ تا ۱۰ لیوان ۲۵۰ میلیلیتری است.
نکتهٔ مهم آن است که بدن نمیتواند یکباره حجم زیادی آب را ذخیره کند؛ بنابراین نوشیدن متناوب، مثلاً هر ۱٫۵ تا ۲ ساعت یک لیوان، بهترین روش است. اگر ورزش میکنید یا در آب و هوای گرم زندگی میکنید، باید ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیلیتر دیگر به این مقدار بیفزایید. همچنین، غذاهای پرآب مثل سوپ سبزیجات، سالاد، هندوانه یا خیار حدود ۲۰ درصد نیاز مایع روزانه را تأمین میکنند و نباید از آنها غافل شد.
برای اطمینان از کافی بودن دریافت مایعات، میتوانید رنگ ادرار را شاخص قرار دهید؛ ادرار زرد کمرنگ نشانهٔ خوبی از هیدراته بودن بدن است. ادرار پررنگ یا بوی قوی اغلب نشان دهندهٔ نیاز فوری به نوشیدن آب است. مادرانی که دچار تهوع و استفراغ مکرر هستند، باید حجم اندک ولی دفعات بیشتر بنوشند؛ مثلاً جرعه جرعه هر ۱۰ دقیقه دو تا سه جرعه. این روش هم معده را تحریک نمیکند و هم کم آبی را جبران می کند.
در هر سهماهه بارداری چه میزان آب نیاز است؟
با پیشرفت بارداری، نیاز آبی به دلیل رشد جنین و افزایش مایع آمنیوتیک تغییر میکند. تقسیمبندی سهماهه میتواند درک بهتری از تطبیق نیازها ارائه دهد:
سهماههٔ اول (هفتهٔ ۱ تا ۱۳)
در این مرحله رشد جنین هنوز کوچک است، اما تهوع و استفراغ میتواند دفع مایعات را افزایش دهد. میانگین توصیهٔ آب خالص حدود ۲.۲ تا ۲.۴ لیتر در روز است. جرعهجرعه نوشیدن و افزودن آب طعمدار خانگی (مثلاً آب با نعناع یا لیمو) میتواند تهوع را کاهش دهد.
سهماههٔ دوم (هفتهٔ ۱۴ تا ۲۷)
حجم خون مادر به بیشترین سرعت رشد میرسد و مایع آمنیوتیک بهصورت تصاعدی افزایش مییابد. توصیه میشود میزان آب حداقل به ۲.۵ تا ۲.۷ لیتر در روز برسد. اگر ورزش بارداری یا پیادهروی انجام میدهید، هر ۳۰ دقیقه فعالیت، یک لیوان آب اضافه بنوشید.
سهماههٔ سوم (هفتهٔ ۲۸ تا زایمان)
در این دوره جنین بزرگتر است و فشار رحمی روی مثانه بیشتر میشود، بنابراین دفع ادرار افزایش و ذخیرهٔ آب بدن کاهش مییابد. مصرف روزانهٔ ۲.۷ تا ۳ لیتر آب توصیه میشود. برای جلوگیری از تکرر ادرار شبانه، بیشترین حجم آب را تا ساعت ۷ عصر بنوشید و بعد از آن جرعههای کوچک میل کنید.
مزایای هیدراته ماندن در دوران بارداری چیست؟
۱. بهبود عملکرد جفت و رشد جنین: خون رقیقتر، گردش سریع مواد مغذی را ممکن میسازد و اکسیژنرسانی به جنین را افزایش میدهد.
۲. پیشگیری از یبوست و هموروئید: حرکات روده در بارداری کند میشود؛ آب فیبر غذایی را حجیم و دفع را آسان میکند.
۳. کاهش خطر عفونت ادراری: جریان مداوم ادرار باکتریها را میشوید و احتمال پیشرفت عفونت به کلیه را کم میکند.
4. تعادل فشار خون: کمآبی باعث ترشح هورمون های منقبضکنندهٔ عروق میشود و ممکن است فشار را بالا ببرد.
5. کاهش تورم و کرامپ عضلانی: آب تعادل الکترولیتی را حفظ و تجمع سدیم را مهار میکند.
6. حفظ دمای بدن: افزایش متابولیسم گرمایی ایجاد میکند؛ آب از طریق تعریق با ایمنی بالا دما را پایین میآورد.
7. بهبود خلق و خو و تمرکز: مطالعات نشان میدهد کمآبی خفیف میتواند سرعت پاسخ شناختی را تا ۱۴ درصد کاهش دهد.
علائم کم آبی در دوران بارداری چیست؟
- تشنگی شدید یا خشکی مداوم دهان
- ادرار تیرهرنگ و بوی تند
- کاهش دفعات ادرار (کمتر از ۴ بار در روز)
- سرگیجه، سردرد ضربان دار یا اختلال دید
- ضربان قلب سریع یا احساس تپش ناگهانی
- کاهش حرکت جنین (در سهماههٔ دوم و سوم)
- یبوست یا دفع مدفوع سفت
- گرفتگی عضلات ساق پا
- خشکی پوست و ترک خوردن لبها
در صورت مشاهدهٔ علائم شدید همراه با سبکی سر یا انقباضات رحمی، باید فوراً با پزشک تماس بگیرید؛ کمآبی شدید میتواند موجب انقباضات زودرس و زایمان پیش از موعد شود.
چه نوع آبی در دوران بارداری ایمن است؟
١. آب لولهکشی تصفیهشده: در بیشتر شهرهای ایران کلرزنی و آزمون میکروبی روی آب انجام میشود؛ اگر خط لوله قدیمی است یا بو و طعم غیرمعمول دارد، از فیلتر خانگی استاندارد استفاده کنید.
٢. آب بطریشده تاییدشده: برچسب استاندارد و تاریخ مصرف را بررسی کنید؛ از بطریهای در معرض آفتاب یا با درب آسیبدیده خودداری کنید.
٣. آب جوشیده سردشده: جوشاندن ۵ تا ۷ دقیقهای آب، باکتریها و انگلها را از بین میبرد.
٤. آب معدنی: حاوی املاح مفید است ولی برای مصرف طولانی بخصوص افراد با فشار خون بالا باید میزان سدیم آن کنترل شود.
از نوشیدن آب چاه خانگی بدون آزمایش میکروبی، آب چشمههای ناشناس و آب دارای نیترات بالا پرهیز کنید؛ این آبها میتوانند حاوی آرسنیک، فلزات سنگین یا میکروب باشند و سلامت جنین را تهدید کنند.
آیا راهکارهایی برای مصرف آب در دوران بارداری وجود دارد؟
- بطری شخصی: یک بطری ۷۵۰ میلیلیتری نشکن همیشه همراه داشته باشید؛ با سه بار پر کردن اکثر نیازتان برطرف میشود.
- تنوع طعم: آب را با برشهای لیمو، توتفرنگی، خیار یا برگ نعناع طعمدار کنید تا میل به نوشیدن افزایش یابد.
- نرم افزار یادآوری: اپلیکیشن های «Water Reminder» یا «Pregnancy Hydration» میتوانند یادآور منظم باشند.
- زمان بندی: یک لیوان هنگام بیدار شدن، یکی با هر وعدهٔ غذایی، یکی بین وعدهها و یکی قبل از خواب (جرعه جرعه) بنوشید.
- جایگزینی هوشمند: چای کمرنگ، شیر کمچرب، سوپ رقیق، و آب نارگیل تازه میتوانند بخشی از سهم مایعات باشند.
- دمای مناسب: بعضی زنان باردار به آب یخ حساساند؛ آب ولرم گاهی تهوع را کمتر تحریک میکند.
پرسشهای متداول
- آیا نوشیدن زیاد آب باعث ورم بیشتر نمیشود؟
اگر کلیهها سالم باشند، آب مازاد از طریق ادرار دفع میشود؛ ورم بیشتر به تجمع سدیم و کُندی گردش خون مربوط است، نه به مصرف آب سالم. - میتوانم از آب گازدار یا سودا استفاده کنم؟
بهطور متعادل بله، اما نوشیدنیهای گازدار ممکن است نفخ را تشدید کنند و اگر حاوی سدیم یا قند افزوده باشند، باید محدود شوند. - چند بار در شب بیدار شدن برای ادرار طبیعی است؟
دوبار یا کمتر قابل قبول است؛ اگر بیشتر است، بخش عمدهٔ مایعات را در روز مصرف کنید و شب جرعههای کوچک بنوشید. - آیا نوشیدن دمنوش گیاهی حساب آب روزانه را دارد؟
بله، مادامی که بدون کافئین باشد و گیاه مورد استفاده در بارداری بیخطر تلقی شود (مثل بابونه یا زنجبیل کمحجم). - آیا آب نارگیل جایگزین خوبی است؟
آب نارگیل سرشار از پتاسیم و منیزیم است؛ یک لیوان در روز میتواند بخشی از نیاز مایعات و الکترولیت را پوشش دهد. - حداکثر چه مقدار آب در روز مجازم؟
مصرف بیش از ۴.۵ لیتر در روز بدون نمک و الکترولیت میتواند موجب هیپوناترمی شود؛ از زیادهروی بپرهیزید.
معرفی نوشیدنیهای ایمن برای مادران باردار
نوشیدنی ایمن | حجم پیشنهادی روزانه | مزیت کلیدی | نکات احتیاطی |
---|---|---|---|
آب ساده تصفیهشده | 1.8–2.4 لیتر | بدون کالری، دسترسپذیر | بطری BPA‑Free |
آب طعم دار طبیعی | 0.3–0.5 لیتر | کاهش تهوع، تنوع طعم | بدون شکر افزوده |
شیر کمچرب | 1 لیوان | پروتئین و کلسیم | در صورت عدم عدم تحمل لاکتوز محدود شود |
آب نارگیل تازه | 0.25 لیتر | الکترولیت طبیعی | سدیم پایین، ماندگاری کوتاه |
دمنوش بابونه/زنجبیل | 1 فنجان | آرامبخش، ضدنفخ | پرهیز از دوزهای بالا |
سوپ رقیق سبزیجات | 0.3 لیتر | ویتامین و فیبر | نمک را کم کنید |
علائم کمآبی در دوران بارداری چیست؟
-
تشنگی شدید یا خشکی مداوم دهان
-
ادرار تیرهرنگ، غلیظ یا کاهش دفعات ادرار
-
احساس خستگی مفرط یا بیحالی
-
سرگیجه، سردرد یا تاری دید
-
خشکی پوست و ترکخوردگی لبها
-
افزایش ضربان قلب یا احساس تپش
-
یبوست یا درد شکمی
-
گرفتگی عضلات، بهویژه در پاها
-
کاهش حرکت جنین (در مراحل پیشرفته بارداری)
در صورت مشاهدهٔ این علائم، بهویژه اگر با تهوع، استفراغ یا تب همراه باشد، باید فوراً به پزشک مراجعه شود؛ زیرا کمآبی شدید میتواند منجر به بستری شدن، کاهش مایع آمنیوتیک یا حتی زایمان زودرس شود.
📚 منابع علمی و راهنماییهای رسمی
-
American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG)
-
How much water should I drink during pregnancy?
نوشیدن حدود ۸–۱۲ فنجان آب (۶۴–۹۶ اونس) در روز توصیه میشود management.ssri.psu.edu+2Parents+2PhillyVoice+2Wikipedia+15ACOG+15Parents+15
-
-
Parents.com – مقاله تخصصی تغذیه بارداری
-
How Much Water Should You Drink During Pregnancy?
اشاره به اهمیت تأمین ۲ تا ۳ لیتر مایعات (۸–۱۲ فنجان) در روز و بررسی نشانهها و عوارض کمآبی Parents
-
-
Penn State Social Science Research Institute
-
Pregnant women may not be drinking enough water, researchers report
بررسی نگرانی از عدم آگاهی مصرف مایعات کافی در بارداری و تمایل مادران به استفاده از ابزار دیجیتال برای کنترل مصرف PLOS+6management.ssri.psu.edu+6cedr.ssri.psu.edu+6
-
-
PLOS Digital Health – Conroy et al. (2024)
-
مطالعهای که نشان میدهد زنان باردار اغلب دچار کمآبی در سهماهههای دوم و سوم هستند و بر استفاده از اپ یا شیشه هوشمند تأکید دارد PLOS
-
-
BMC Pregnancy and Childbirth (2020)
-
Associations between hydration state and pregnancy complications…
شواهد اولیهای که ارتباط بین وضعیت هیدراتاسیون و عوارض بارداری مثل پرهاکلامپسی و کمبود رشد جنین را بررسی میکند MDPI+3BioMed Central+3SpringerLink+3
-
-
Nutrition.gov (USDA & HHS)
-
Water, Hydration, and Health
راهنمای جامع انتخاب نوشیدنیهای سالم و اندازهگیری مقدار مصرف روزانه Dietary Guidelines+3Nutrition.gov+3Nutrition.gov+3
-
-
Hydration for Health (EFSA / IOM / ANZ)
-
توصیهٔ جهانی افزایش ۳۰۰ میلیلیتر مایعات برای زنان باردار نسبت به نیاز غیر باردار ssri.psu.edu+11hydrationforhealth.com+11timesofindia.indiatimes.com+11
-
-
MDPI Nutrients (2023)
-
A Study of the Fluid Intake…
تأثیر حافظهٔ آمنیوتیک و وضعیت هیدراتاسیون در سهماهه دوم Parents+11MDPI+11Penn State+11
-
نتیجهگیری
هیدراته بودن در دوران بارداری فقط یک توصیهٔ عمومی نیست، بلکه بخش حیاتی مراقبت از مادر و جنین است. از تنظیم دمای بدن گرفته تا رشد مغزی جنین، همه و همه به میزان کافی مایعات وابستهاند. با ایجاد عادت نوشیدن منظم آب، توجه به نشانههای کمآبی، و انتخاب غذاهای آبدار، میتوان از بروز بسیاری از عوارض جلوگیری کرد. آب ساده، ارزانترین و بیخطرترین داروی پیشگیری در این دوران حساس است.
💧 یادآوری کاربردی: همیشه یک بطری آب در دسترس داشته باشید و هر بار که به تلفن همراه خود نگاه میکنید یا فعالیتی را به پایان میرسانید، یک جرعه آب بنوشید!
مرکز مشاوره مامایی دوجان – جایی که قلبت برای دو جان میتپد
در صورت نیاز به ویزیت ، برای گرفتن نوبت با کارشناسان دوجان سنتر تماس بگیرید.
دیدگاهتان را بنویسید